طبقه بندی كاربرد و عوارض آنتی بادی های مونوكلونال قسمت دوم و پايانی

طبقه بندی، كاربرد و عوارض آنتی بادی های مونوكلونال (قسمت دوم و پايانی)

طبقه بندی آنتی بادی های مونوكلونال

1- آنتیبادیهای مونوكلونال معمولی (Naked mAbs) :گروهی ازآنتی بادیهای مونوكلونال هستند كه هيچ دارو يا ماده راديواكتيوی به آنها متصل نشده است .اين آنتیبادیها خود دارای اثر درمانی هستند و بيشتر برای درمان انواع سرطان بكار مي روند. برخی از اين آنتی بادی ها مستقيم به آنتی ژنهای هدف در سطح سلولهای سرطانی متصل شده در حالی كه برخی ديگر به سلول های غير سرطانی متصل می شوند. مكانيزم اثر برخی از آنها از طريق تقويت سيستم ايمنی بيمار است. برای مثال، آلمتوزوماب )Alemtuzumab (به آنتی ژن CD52 كه روی سلول های لمفوسيتی وجود دارد متصل شده و برای درمان لوسمی لمفوسی تيك مزمن به كار میرود.برخی ديگر ازآنتیبادیهاي اين گروه آنتیژنهای خاصی را در سلولهای سرطانی مسدودكرده و آنها را مهار می كنند و از اين طريق مانع رشد و پخش شدن سلول های سرطانی میشوند .مانند تراستوزوماب (Trastuzumab) كه آنتی بادی ضد گيرندههای HER2) كه بر روی سلول های سرطان سينه و معده وجود دارد(بوده و بااتصال به اين گيرندهها مانع از رشد و پخش شدن اين دو نوع سرطان می شود.

2- آنتیبادیهای مونوكلونال كونژوگه :اين آنتیبادی ها به يك داروی شيميايی يا يك ذره راديو اكتيو متصل شده اند.اين آنتیبادیها در سطح سلول يا پروتئين هدف جمع شده و دارو يا ذره راديو اكتيو را به آن می رسانند. به اين آنتی بادها tagged, labeled, or loaded antibodies نيز می گويند.

2-2 آنتیبادیهای مونوكلونال كونژوگه شده با داروهای شيميايی (Antibody Drug Conjugate یا ADC): همانگونه كه ازنام آنها پيداست به اين آنتی بادیها يك داروی شيميايی متصل شده است.برای مثال آدوتراستوزوماب ((Ado-trastuzumab كه سلول های حاوی گيرنده های HER2 را هدف قرار می دهد دارای داروی امتانسين (Emtansine) است و اين داروی شيمی درمانی را به سلولهای توموری می رساند.

-3آنتی بادیهای مونوكلونال دوگانه (Bispecific Monoclonal Antibodies) : اين فرآوردهها ازدوآنتیبادی قادرند همزمان به و شده اند تشكيل مونوكلونال متصل شوند پروتئين مختلف دو. برای مثال بليناتوموماب (Blinatumomab) كه در درمان انواع خاصی از لوسمی استفاده مي شود، از يك طرف به CD19 كه بروی سلولهای سرطانی لمفوسيتی وجود دارد متصل شده و از طرف ديگر به CD3 كه روی سلولهای T Cell وجود دارد متصل می شود كه همين امر سبب تقويت سيستم ايمنی در از بين بردن سلولهای سرطانی می گردد.

كاربردهای آنتی بادیهای مونوكلونال

1. درمان سرطان
2. جلوگيری از دفع پيوند )ايپيليموماب(
3. بيماری التهابی و خودايمنی )آداليموماب(
4. عفونت ها (AR-301)
5. پوكی استخوان )دنوزوماب(
6. سردردهای ميگرنی )مانند اپيتنزوماب(
7. كلسترول بالا) اولوكوماب(
8. اختلالات سيستم عصبی )بواسيزوماب(
9. اختلالات بينايی )رانیبیزوماب(

بايد توجه نمود برخی از اين داروها در مراحل تحقیقاتی و فاقد مجوز مصرف هستند.

عوارض معمول آنتیبادیهای مونوكلونال

1. واكنش های آلرژيك
2. اسهال
3. خستگی
4. واكنش های شبه سرماخوردگی )تب و لرز(

البته برخی ازآنتیبادیهای مونوكلونال دارای عوارض جدی قلبی و يا افزايش دهنده خطر خونريزی هستند كه در اين مورد بايد به منوگراف هر آنتیبادی مونوكلونال به طور جداگانه مراجعه شود.

نویسنده : دکتر سید حسام الدین تفرشی- عضو هیات علمی انستیتو پاستور ایران

برای دانلود فایل محتوای بالا لینک زیر را کلیک کنید.

طبقه بندی كاربرد و عوارض آنتی بادی های مونوكلونال قسمت دوم و پايانی

برای مشاهده قسمت اول توضیح آنتی بادی مونوکلونال کلیک کنید.